İngiliz haber ajansı Reuters, AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan ve hükümetinin “hapisteki muhalif” Türkiye İşçi Partisi (TİP) milletvekili Can Atalay’ın serbest bırakılması yönündeki kararları nedeniyle “Anayasa Mahkemesi’nin etkisini azaltmanın yollarını arıyor” ifadesinde bulundu.
Üst düzey bir yetkili ve AKP’li iki milletvekiline dayandırılan haberde, şu ifade yer aldı:
“Erdoğan ve kurmayları özellikle haklar konusunda bireysel başvuruları kabul eden AYM’nin sahip olduğu etkiden rahatsız ve bu konuda plan yapıyor”
Reuters’ta yer alan habere göre, Gezi Parkı eylemleri sırasında protestoculara destek verdiği ve Erdoğan hükümetini devirmeye çalıştığı gerekçesiyle 2022 yılında 18 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. AYM, “hapishane hücresinden parlamentoya seçilen” Can Atalay’ın devam eden tutukluluğunun görev yapma hakkını ihlal ettiğine karar vermişti.
Atalay, “yetmez ama evet” diye hatırlanan 2010 Anayasa değişikliği ile oluşturulan “bireysel başvuru” yoluna başvurmuştu. Ancak Yargıtay, Anayasa Mahkemesi’ni “süper temyiz organı” gibi hareket ederek yetkisini aşmakla suçladı.
Erdoğan’ın başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Ucum, Kasım ayında sosyal medya platformu X’te Yargıtay’ın kararını savundu ve Anayasa Mahkemesi’ni “anayasaya aykırı kararlar” almakla eleştirdi.
“TÜRKİYE İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ”
AKP’li vekillerin yanı sıra isminin açıklanmasını istemeyen bir üst düzey yetkili, AYM’nin “bireysel başvuru” yoluyla “benzersiz bir güç alanı” kazandığını ifade etti.
Üst düzey yetkili, hükümetin seçenekleri değerlendirdiğini ve bun seçenekler arasında bireysel başvuruları ayrı ayrı ele alacak bir “Türkiye İnsan Hakları Mahkemesi” kurulmasının da yer aldığını öne sürdü.
Yetkili, Anayasa Mahkemesi ve bireysel başvuru sisteminin bir şekilde devam edeceğini söyledi. “Ancak düzenlemeler gerekli” diye ekledi.
Reuters’a konuşan iki AKP milletvekilinden biri, Anayasa Mahkemesi’nin Yargıtay ile çakışmaması ve yetki alanını aşmaması için açıkça tanımlanmış bir yargı yetkisine sahip olması gerektiğini söyledi.
Kasım ayında Erdoğan, yaşanan yargı krizinde “hakem” rolünü oynayacağını ve anlaşmazlığı çözmek için yasaların kullanileceğini söylemişti. Erdoğan “Bireysel başvurularla ilgili yasal düzenleme yapmak zor değil” dedi ancak ayrıntı vermemişti.
